UAVO – informacje podstawowe

Spis treści:

  1. Czym jest UAVO?
  2. Jakie uprawnienia mogę uzyskać w ramach UAVO?
  3. Kiedy wprowadzono wymóg posiadania certyfikatu UAVO?
  4. Czy potrzebuję szkolenia by uzyskać UAVO?
  5. Na jakie drony mogę uzyskać uprawnienia w ramach UAVO?
  6. Jaki jest koszt uzyskania certyfikatu?
  7. Informacje o egzaminach na UAVO (VLOS)
  8. Jak przygotować się do egzaminu UAVO (VLOS)?
  9. Dokumenty potrzebne do uzyskania UAVO
  10. Pozostałe ważne odnośniki i dokumenty

1. Czym jest UAVO?

UAVO – ang. Unmanned Aerial Vehicle Operator, czyli „operator bezzałogowego statku powietrznego”, w polskim prawie oznacza świadectwo kwalifikacji operatorów dronów, uprawniające do ich wykorzystywania w celach  innych niż loty sportowe i rekreacyjne.

Innymi słowy wszystkie loty komercyjne związane ze świadczeniem usług (fotografia i nagrania wideo z powietrza, fotogrametria, mapowanie terenu, pomiary wykonywane z pokładu drona czy wszelkiego rodzaju monitoring obiektów z powietrza) wymagają posiadania świadectwa kwalifikacji UAVO. Co istotne: „komercyjny” nie oznacza „za pieniądze”. Komercyjne wykorzystanie to również przekazanie materiału za darmo firmie, która użyje go do własnych celów np. reklamowych. Rozporządzenie mówi o lotach „innych niż sportowe i rekreacyjne”, a pod to można podciągnąć dosłownie każdy lot o charakterze komerycjnym.

2. Jakie uprawnienia podstawowe mogę uzyskać w ramach UAVO?

Dwa podstawowe uprawnienia w ramach UAVO to:

  • VLOS – Visual Line of Sight, czyli loty dronem w zasięgu wzroku;
  • BVLOS – Beyond Visual Line of Sight, czyli loty dronem poza zasięg wzroku (nie oznacza to lotów FPV);

Dodatkowe uprawnienie:

  • INS – uprawnienia instruktorskie

3. Kiedy wprowadzono wymóg posiadania certyfikatu UAVO?

Wymóg ten został podyktowany art. 95 ust. 2 pkt. 5a Ustawy z dn. 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2012 r. poz. 933, z późn. zm.), natomiast szczegółowe zasady uzyskiwania opisywanego dokumentu zawarto w Rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji (Dz. U. poz. 664) oraz w najnowszych Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 19 września 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadectw kwalifikacji (Dz. U. poz. 1630), które weszło w życie 6 listopada 2016r.

4. Czy potrzebuję szkolenia by uzyskać UAVO VLOS?

TAK – szkolenie jest konieczne do uzyskania świadectwa kwalifikacji UAVO VLOS i zostało podyktowane najnowszym rozporządzeniem z 19 września 2016r. Drugim warunkiem koniecznym do uzyskania UAVO jest ukończone 18 lat.

Szkolenie jest również konieczne by uzyskać uprawnienia UAVO BVLOS oraz INS.

Jak długo ważne jest świadectwo kwalifikacji UAVO?

Samo świadectwo UAVO jest wydawane bezterminowo, ale uprawnienia w ramach UAVO są już ograniczone czasowo. Ponieważ po 6 listopada uprawnienia na kategorię statku oraz jego wagę startową mają status „uprawnień dodatkowych” (a nie podstawowych jak wcześniej) – uprawnienia te są ważne przez 3 lata, podobnie jak uprawnienie INS.

Mimo tej zmiany uprawnienia nadane przed wejściem w życie nowego rozporządzenia (MIiB z 19 września 2016) zachowują swoją ważność przez okres 5 lat od momentu ich wydania.

Świadectwo przestaje być ważne jeśli minie termin ważności uprawnień wpisanych do UAVO lub terminów badań lekarskich.

Przedłużenie uprawnień następuje poprzez sprawdzenie praktycznych umiejętności sterowania bezzałogowcem przed egzaminatorem. Egzaminator dokonuje przedłużenia poprzez wpis do świadectwa kwalifikacji UAVO po uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu.

5. Na jakie drony mogę uzyskać uprawnienia w ramach UAVO?

Na podstawie nowego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 19 września 2016 roku (paragraf 5) zostały wprowadzone nowe kategorie oraz wagi startowe bezzałogowych statków powietrznych, które są wpisywane do św. kw. UAVO jako uprawnienia dodatkowe:

  • wszystie bezzałogowe statki powietrzne – oznaczenie: UAV
  • wielowirnikowiec bezzałogowy UAV(MR)
  • samolot bezzałogowy UAV(A)
  • śmigłowiec bezzałogowy UAV(H)
  • sterowiec bezzałogowy UAV(AS)

Nowe kategorie wagowe bezzałogowców wpisywane do UAVO:

  • do 5kg
  • do 25kg
  • do 150kg

Rodzaj drona oraz jego waga są wpisywane do świadectwa UAVO na podstawie informacji zapisanych w protokole egzaminacyjnym (na podstawie tego, jakim bezzałogowcem zdajemy egzamin praktyczny i o jakiej wadze).

Nowe prawo (po 6 listopada 2016) zakłada, iż zdanie egzaminu na dowolnym rodzaju statku bezzałogowego skutkuje nabyciem uprawnień UAV<5kg oraz dodatkowo UAV danej kategorii, na której był zdawany egzamin do wagi rzeczywistej maszyny. Oznacza to w praktyce, że zdając przykładowo na wielowirnikowcu (MR) o wadze 6kg uzyskujemy uprawnienia UAV(MR)<25kg i zarazem UAV<5kg, czyli do 5kg możemy latać legalnie i "komercyjnie" również innymi bezzałogowcami: A, H, AS.

6. Jaki jest koszt uzyskania certyfikatu?

Podstawowe opłaty związane z przystąpieniem do egzaminów oraz wydaniem certyfikatów są stałe, określone przez ULC:

  • egzamin teoretyczny: 53zł
  • egzamin praktyczny: 105zł
  • wydanie świadectwa UAVO: 43zł

Aktualna tabela opłat za egzaminy i wydania świadectw kwalifikacji znajduje się na stronie ULC – dokładnie TUTAJ.

Pozostałe koszta to:

  • szkolenie UAVO – koszt zależny od cen kursów organizowanych przez prywatne szkoły UAVO waha się od 1000 do 3000zł za UAVO VLOS i od 3000zł wzwyż dla BVLOS
  • badania lekarskie – 200zł za wydanie orzeczenia lekarskiego + koszt badań w zależności od ośrodka, w którym są wykonywane i badań, które zleca dany lekarz orzecznik (najczęściej to badanie moczu, krwi i morfologii, czasem również EKG).

7. Informacje o egzaminach na UAVO (VLOS)

Wiedza teoretyczna i umiejętności pilotażu drona weryfikowane są egzaminem teoretycznym i praktycznym, których zaliczenie jest wymagane do uzyskania świadectwa UAVO.

Oficjalna lista certyfikowanych egzaminatorów znajduje się tutaj. Na egzaminy można umawiać się telefonicznie osobiście, ich terminy są ustalane w oparciu o zgłoszenia chęci przystąpienia do egzaminów. Telefony do poszczególnych egzaminatorów znajdują się w powyższym odnośniku do listy egzaminatorów.

Większość szkół UAVO organizuje egzaminy dla swoich kursantów na koniec szkolenia.

8. Jak przygotować się do egzaminu UAVO (VLOS)?

Zakres materiału na egzamin teoretyczny i praktyczny został podany przez ULC do informacji publicznej i znajduje się TUTAJ. Z racji tego, ze szkolenie jest już obowiązkowe do przystąpienia do egzaminu, poszczególne szkoły UAVO mają obowiązek przygotować swoich kursantów do egzaminów wg programu szkolenia zatwierdzonego przez ULC.

9. Dokumenty potrzebne do uzyskania UAVO

Powyższe dokumenty za wyjątkiem polisy OC i uzupełnione o protokoły zaliczonych egzaminów teoretycznego i praktycznego (otrzymywane po egzaminach) należy wysłać na adres główny Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Czas oczekiwania na wystawienie świadectwa przez ULC wynosi do 30 dni.

10. Pozostałe ważne odnośniki i dokumenty